Publicatie van KUBBENGA-JURIDISCH

Freelancer, fiscus en VAR

Nu van freelancers/ZZP'ers steeds meer gebruik wordt gemaakt en er veel onduidelijkheid bestaat over wat werkgeverschap precies inhoudt, zal ik de desbetreffende wetsartikelen uit de wet eens onder de loep nemen.

Artikel 7:610 BW:
1. De arbeidsovereenkomst is de overeenkomst waarbij de ene partij, de werknemer, zich verbindt in dienst van de andere partij, de werkgever, tegen loon gedurende zekere tijd arbeid te verrichten.
2. Indien een overeenkomst zowel aan de omschrijving van lid 1 voldoet als aan die van een andere door de wet geregelde bijzondere soort van overeenkomst, zijn de bepalingen van deze titel en de voor de andere soort van overeenkomst gegeven bepalingen naast elkaar van toepassing. In geval van strijd zijn de bepalingen van deze titel van toepassing.

Vetgedrukt heb ik de essentie: er wordt arbeid verricht waar een vergoeding tegenover staat.

Ook freelancers verrichten arbeid en krijgen daar een vergoeding voor. In lid 2 gaat de wetgever daarop in. De overeenkomst van opdracht die de freelancer hanteert is namelijk zo een bijzondere soort van overeenkomst die door de wet geregeld wordt. Verderop in de arbeidswet staan de artikelen die duidelijk maken wat het verschil is tussen een arbeidsovereenkomst en een overeenkomst van opdracht:

Artikel 7:659 BW:
1. De werknemer is verplicht de arbeid zelf te verrichten; hij kan zich daarin niet dan met toestemming van de werkgever door een derde doen vervangen.
2. ...

Artikel 7:660 BW: De werknemer is verplicht zich te houden aan de voorschriften omtrent het verrichten van de arbeid alsmede aan die welke strekken ter bevordering van de goede orde in de onderneming van de werkgever, door of namens de werkgever binnen de grenzen van algemeen verbindende voorschriften, of overeenkomst aan hem, al dan niet tegelijk met andere werknemers, gegeven.

Deze artikelen maken het verschil tussen arbeidsovereenkomst en overeenkomst van opdracht, namelijk dat de arbeid persoonlijk verricht moet worden en dat er sprake is van een gezagsverhouding.

In de praktijk zal de freelancer de arbeid, of beter gezegd 'de opdracht', over het algemeen persoonlijk verrichten. Vooral als het gaat om interimopdrachten waarbij de freelancer de opdracht bij de opdrachtgever ter plekke uitvoert. Met dit persoonlijkheidsvereiste zal de fiscus dan ook weinig kunnen bij een vermoeden van een arbeidsovereenkomst. De fiscus kan er namelijk belang bij hebben dit aan te nemen om fiscale ondernemersregelingen en aftrekbare kosten buiten toepassing te verklaren.

Blijft over de gezagsverhouding. Met gezagsverhouding wordt bedoeld dat de werknemer in dienst is van de werkgever. De werkgever is bevoegd om gezag uit te oefenen tijdens, leiding te geven bij en toezicht te houden op de arbeid. Wat dit in de praktijk betekent weet iedereen die ooit werkgever of werknemer was.

Een goede freelance overeenkomst heeft dan ook allerlei regelingen opgenomen die de vrijheid van beide partijen duidelijk maakt. Te verrichten werkzaamheden worden gedefinieerd, maar de opdrachtgever is niet verplicht die ook aan de opdrachtnemer uit te besteden. De opdrachtnemer is bereid de werkzaamheden uit te voeren, maar mag de aanbieding desalniettemin weigeren (als een werknemer werk weigert komt dit neer op werkweigering). Verder kan de opdrachtnemer de opdracht zelfstandig en naar eigen inzicht uitvoeren en maakt hij zelf de keuze waar hij het beste de opdracht uit kan voeren.

Indien een freelancer voor langere duur slechts een grote opdrachtgever (enkele kleinere opdrachten tussendoor bieden geen soelaas) heeft, kan het zijn dat de Belastingdienst stelt dat er sprake is van een afhankelijkheidsrelatie en dat er dus sprake zou van een arbeidsovereenkomst. Dit lijkt mij een onjuiste gedachtegang. Echter, voorkomen is beter dan genezen. Zorg er als freelancer dus voor dat achteraf altijd aangetoond kan worden (middels e-mails bijvoorbeeld) dat er geen sprake van een gezagsverhouding was. Laat eens de werkzaamheden door een ander verrichten. Neem eens een paar weken vrij op een wijze die past bij een opdrachtnemer. Als de vergadercultuur je niet boeit, zeg dan dat je de noodzaak van de vergaderingen niet inziet en woon ze dan ook niet bij. Bepaal je werktijden en werkplekken zelf. Ga thuis werken als je dat prettiger vindt.

VAR verklaring


Met een VAR verklaring op grond van 'winst uit onderneming' of 'inkomsten voor rekening en risico van uw vennootschap' kan een opdrachtgever erop vertrouwen dat hij geen loonheffing hoeft in te houden of af te dragen. Voor meer informatie verwijs ik naar de website van de Belastingdienst.

Terug naar de "publicaties" van KUBBENGA-JURIDISCH